الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
61
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
آن اشاره شده است ( يعنى به زندگى اخروى و جاودانه ابدى ) اين نظرى است در بارهء آن دو حالتى كه در آن لفظ ردّ بطور عموم وجود دارد و داخل است . خداى تعالى گويد : ( فَرَدُّوا أَيْدِيَهُمْ فِي أَفْواهِهِمْ - 9 / ابراهيم ) . يعنى : از شدّت خشم و غيظ انگشتان خويش گزيدند و نيز گفته شده يعنى قصد سكوت كردند و با دست به دهان خويش اشاره نمودند ، و همچنين گفتهاند دستان خويش در دهان انبياء برگرداندند و ساكتشان كردند ، به كار بردن واژه - ردّ - در اين مورد آگاهى و تنبيهى است بر اينكه چندين بار آن كار را انجام دادند . و آيهء : ( لَوْ يَرُدُّونَكُمْ مِنْ بَعْدِ إِيمانِكُمْ كُفَّاراً - 109 / بقره ) يعنى پس از اينكه از كفر دورى كردهايد دوباره شما را به آن حالت بازگردانند ، و بر اين معنى است آيه : ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تُطِيعُوا فَرِيقاً مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ يَرُدُّوكُمْ بَعْدَ إِيمانِكُمْ كافِرِينَ - 100 / آل عمران ) . ( اى از بتها گسستگان و به اللّه پيوستگان اگر گروهى از اهل كتاب را اطاعت كنيد شما را بعد از ايمانتان به كفر برمىگردانند ) . ارْتِدَاد و رِدَّة : بازگشتن به راهى است كه از آنجا آمده است ، ولى - رِدَّه - ويژه برگشتن به كفر است و - ارتداد - هم در اين معنى و هم در غير اين معنى به كار مىرود ، آيات : ( إِنَّ الَّذِينَ ارْتَدُّوا عَلى أَدْبارِهِمْ - 25 / محمّد ) و ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ - 54 / مائده ) كه در معنى برگشتن از اسلام به كفر است و همچنين آيه : ( وَ مَنْ يَرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَيَمُتْ وَ هُوَ كافِرٌ - 217 / بقره ) خداى تعالى گويد : ( فَارْتَدَّا عَلى آثارِهِما قَصَصاً - 64 / كهف ) و ( إِنَّ الَّذِينَ ارْتَدُّوا عَلى أَدْبارِهِمْ مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَهُمُ الْهُدَى - 25 / كهف ) و ( نُرَدُّ عَلى أَعْقابِنا - 71 / انعام ) و آيه ( وَ لا تَرْتَدُّوا عَلى أَدْبارِكُمْ - 21 / مائده ) . يعنى : زمانى كه كارى را تحقيق كرديد و خير و نيكى آن را شناختيد ديگر از آن بازنگرديد .